Kardiomiopatia z uszkodzeniem mitochondrialnym związanym z nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy

W lipcu 2000 roku 58-letni mężczyzna zakażony ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) rozpoczął leczenie wysoce aktywną terapią przeciwretrowirusową, która początkowo składała się z zydowudyny, lamiwudyny i indinawiru wzmocnionego rytonawirem. Po trzech miesiącach rozwinęły się garby bawołów, niedokrwistość i proksymalne osłabienie mięśni, a zatem schemat został zmieniony na stawudynę, lamiwudynę i newirapinę. Z powodu bólu w nogach, stawudyna została zastąpiona abakawirem trzy miesiące później.
Ryc. 1. Ryc. 1. Mikrografia elektronowa próbki biopsyjnej mięśnia sercowego, ukazująca duży klaster mitochondriów. Wiele mitochondriów jest wypchanych figurami mieliny gęstymi elektronami (panel A, × 18 000). Widok klastra o dużej mocy przedstawia pośrednie formy (groty strzałek) z mitochondrialnymi cristae obok małych, ale wyraźnych postaci mieliny (Panel B, × 48,500).
W lutym 2001 roku pacjent został przyjęty do naszego szpitala z powodu postępującej duszności wysiłkowej i obrzęków obwodowych. W tym czasie liczba jego CD4 wzrosła do 160 na milimetr sześcienny, a RNA HIV w osoczu było niewykrywalne (<50 kopii na mililitr). Po prezentacji powiększenie serca i wysięk opłucnowy zaobserwowano na radiogramie klatki piersiowej. Echokardiografia wykazała ciężką rozszerzoną kardiomiopatię. Cewnikowanie lewostronne wykazało prawidłowe tętnice wieńcowe, a próbkę biopsji mięśnia sercowego uzyskano za pomocą prawostronnego cewnikowania, które było skomplikowane przez tamponadę z powodu niezwykle cienkiej ściany serca. Badanie histologiczne wykazało hipertroficzną tkankę mięśnia sercowego bez żadnych objawów zapalenia lub infekcji. Mikroskopia elektronowa wykazała uderzające nagromadzenie postaci mieliny w znacznej części mitochondriów. W niektórych dziedzinach obszary cytoplazmatyczne wypełniono mitochondriami, które były nadziewane dużymi figurami mieliny (Figura 1A i Figura 1B). Takie zmiany wysoce sugerują selektywne uszkodzenie mitochondriów. Ponieważ inhibitory odwrotnej transkryptazy nukleozydów o największej toksyczności mitochondrialnej (stawudyna i zydowudyna) zostały już wycofane na krótko przed przyjęciem, rozpoczęto leczenie inhibitorem enzymu konwertującego angiotensynę, furosemidem i digoksyną. Stan pacjenta poprawił się powoli. Najnowsze badanie echokardiograficzne wykazało poprawę wymiarów serca.
Uważa się, że kardiomiopatia rozwielitki jest spowodowana bezpośrednim działaniem wirusa HIV na tkankę mięśnia sercowego lub procesem autoimmunologicznym indukowanym przez HIV lub ewentualnie inne kardiotropowe wirusy.1 W modelach zwierzęcych istnieją wyraźne dowody kardiomiopatii z powodu stosowania zydowudyny, 2 ale u ludzi takie skojarzenie opisano tylko u dzieci.3 Na ogół nie uważa się, że inhibitory odwrotnej transkryptazy nukleozydów powodują kardiomiopatię. Jednakże, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy – w szczególności zalcytabina, didanozyna, stawudyna i zydowudyna – mogą mieć toksyczne działanie mitochondrialne w kilku innych tkankach.
Przypadek ten pokazuje kardiomiopatię związaną z ciężkim uszkodzeniem mitochondriów u pacjenta zakażonego HIV po leczeniu nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, które mają toksyczność mitochondrialną, która poprawiła się po zatrzymaniu tych leków.
Fenneke CP Frerichs, MD
Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, 1090 HM Amsterdam, Holandia
Koert P. Dingemans, Ph.D.
Academic Medical Center, 1105 AZ Amsterdam, Holandia
Kees Brinkman, MD, Ph.D.
Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, 1090 HM Amsterdam, Holandia
k. [email protected] nl
3 Referencje1. Barbaro G, Di Lorenzo G, Grisorio B, Barbarini G. Częstość występowania kardiomiopatii rozstrzeniowej i wykrywania HIV w komórkach mięśnia sercowego u pacjentów zakażonych wirusem HIV. N Engl J Med 1998; 339: 1093-1099
Full Text Web of Science MedlineGoogle Scholar
2. Lewis W. Kardiomiopatia w AIDS: perspektywa patofizjologiczna. Prog Cardiovasc Dis 2000; 43: 151-170
Crossref Web of Science MedlineGoogle Scholar
3. Domanski MJ, Sloas MM, Follmann DA, i in. Wpływ leczenia zydowudyną i didanozyną na czynność serca u dzieci zakażonych ludzkim wirusem upośledzenia odporności. J Pediatr 1995; 127: 137-146
Crossref Web of Science MedlineGoogle Scholar
(35)
[przypisy: studia lekarskie ile lat, kabina infrared, choroba huntingtona objawy ]
[przypisy: usg barku cena, leczenie kanałowe kraków, prady traberta ]